Programmeurs en geprogrammeerden

Mijn post Technologie in de bieb en de ontbrekende Waarom-vraag plaatste ik ook op Bibliotheek2.0 en roept daar redelijk wat reacties op. Overwegend positieve, in die zin dat ik de indruk heb dat degenen die de moeite hebben genomen in de pen te klimmen het met me eens zijn dat een weloverwogen keuze voor bepaalde technologie noodzakelijk is. Daarnaast vindt men het belangrijk dat, bijvoorbeeld de iPad, wel een plaatsje in de bieb krijgt, maar dat er ook andere alternatieven aangeboden moeten worden. Helaas is het zo dat de discussie dan gelijk alweer gaat over gadgets en niet over de vraag waarom bepaalde technologie wordt ingezet in de bibliotheek. Waarom willen we multitouch of tablets? Het antwoord op de vraag moet wat mij betreft niet zijn gestoeld op populariteit onder klanten en al helemaal niet op de hypefactor, maar op de meerwaarde die het heeft binnen ons aanbod.

Onterecht bestaat het beeld dat ik, omdat ik kritisch ben over de iPad en/of MS Surface, ook kritisch ben over de inzet van technologie in de bieb in het algemeen. Dat ik me hierover zorgen maak wordt echter juist gevoed door het vertrouwen dat ik heb in de toegevoegde waarde van technologie. De keuze voor de juiste software is in mijn ogen echter van fundamenteel belang, omdat we een situatie moeten scheppen waarin elke gebruiker drempelloos toegang heeft tot onze diensten. Transparantie, open standaarden en platformonafhankelijkheid staan hierbij wat mij betreft daarom met stip op 1. Hoopvol stemt echter dat aanverwante zaken als open access van databases en collecties al op veel draagvlak kunnen rekenen.

In de gisteravond uitgezonden aflevering van Trendspotting stond het SXSW-festival in Austin centraal. Doug Rushkoff deed hierin de uitspraak dat we in een situatie terecht zijn gekomen van zij die programmeren en zij die geprogrammeerd worden. Grappig genoeg plaatste Arthur gisteren een uitspraak van de Tsechische filosoof Vilem Flusser (overleden in 1992...) op zijn Facebookpagina die exact hetzelfde zegt:

"Die Welt zerfällt in Programmierer und Programmierte."

In Rushkoff's optiek bevindt laatstgenoemde groep, de consument in brede zin, zich echter nog in het ontwikkelstadium waarin geschreven wordt (blogs, Twitter, instant messaging etc.). Bibliotheken zouden de verantwoordelijkheid moeten nemen zich bij de programmeurs te voegen. Deze groep wordt namelijk voornamelijk bevolkt door ondernemingen met als voornaamste doel het verdienen van geld. Het zelf ontwikkelen van software, of het fungeren als betrokken opdrachtgever, kan ons behoeden voor een te grote afhankelijkheid van hen.

Nederlands onderwijs open u

Eerder schreef ik al waarom ik open standaarden voor sectoren als het bibliotheekwerk en het onderwijs van groot belang vind. Duurzaamheid, uitwisselbaarheid, kostenbesparing en transparantie zijn factoren die slechts voordeel opleveren voor hen die de stap durven te nemen. Wat dat betreft vond ik het aardig te zien dat er vanmorgen twee tweets voorbij kwamen die in het bijzonder gingen over open standaarden in het onderwijs.

Minder aardig was dat bleek dat Nederland wat betreft acceptatie en stimulering van open standaarden achterloopt, bijvoorbeeld ten opzichte van de Verenigde Staten. In dit land, blijkt uit de eerste tweet, heeft het ministerie van onderwijs de aanbeveling gedaan gebruik te maken van open source technologieën (bijvoorbeeld in cloud computing), open access en Creative Commons-licenties. Elke leerling zou een computer of ander apparaat moeten hebben dat toegang heeft tot een breedbandverbinding die eerder genoemde zaken beschikbaar maakt. Ambitieus, dat mag gezegd.

Nee, dan Nederland. In de tweede tweet, die leidt naar een column op de site van Nederland Open in Verbinding, concludeert de auteur:

Hoe het afloopt weet ik niet, maar wat de discussie mij duidelijk maakte was dat het nut van onderwijsstandaarden nog geen gemeengoed is en het denken in termen van open educational resources evenmin. Hier ligt een schone taak, ook voor geldschietende overheden.

Of aan het Amerikaanse voorstel ook overheidssubsidie gekoppeld is weet ik niet. Wel duidelijk is dat het bij ons, in tegenstelling tot de VS, ontbreekt aan een overheid die het gebruik van open source en open standaarden binnen het onderwijs stimuleert. Wanneer lessen in tekstverwerking nog steeds weinig meer zijn dan een knoppencursus Word zijn we verkeerd bezig.

Dat ik wat bibliotheken betreft hetzelfde standpunt huldig moge duidelijk zijn. Wanneer wij onszelf het stempel van wegwijzer in de digitale wereld opdrukken mag er wel eens wat meer aandacht komen voor alle voornoemde aspecten van open. Daar ligt namelijk de toekomst.

Pirate Philosophy

Arthur Elsenaar richtte deze tweet aan mij, waarin hij linkt naar het artikel Pirate Philosopy (Version 1.0). Onderstaand de volledige tekst.

Pirate Philosophy