Verboden: media met DRM

Vaak wordt aangehaald dat bibliotheken hun gebruikers middels amateuristisch aangebrachte a-4tjes wijzen op allerhande zaken die verboden zijn: praten, roken, eten, drinken, meenemen van jassen en tassen etc. etc. Ook gisteren in de presentatie van Michael Stephens op UGame Ulearn kwam dit weer voorbij. En vooral dat dat toch niet meer kan. Bibliotheken zijn namelijk een plek waar in vrijheid genoten kan worden van cultuur in de meest brede zin.

Er is echter een verbod waarvan ik zou wensen dat bibliotheken zich daarachter wel zouden scharen: DRM op digitale media. Een enigszins vreemde eend in de bijt van het symposiumprogramma, en wellicht daardoor weggestopt in een achterafkamertje tijdens de pauze, was een discussie over ebooks. Vanwege een aangepast aanvangstijdstip kreeg ik niet alles mee, maar de eerste term die ik voorbij hoorde komen was, helaas weinig verwonderlijk, piraterij. De moed zakte me bijna in de schoenen toen ik daarbij het onwerkelijke beeld voorgeschoteld kreeg van een rijtje in strakke pakken gestoken heerschappen, sommigen arrogant onderuit gezakt en niet ingaand op de essentie. Het ging over hoe en wanneer er ebooks beschikbaar zijn in bibliotheken. En de belofte dat dit wel eens binnen een jaar zover zou kunnen zijn, waarop uit de zaal verheugd werd gereageerd.

Maar waar was de vraag *waarom* bibliotheken ebooks beschikbaar zouden moeten stellen? Kunt u zich kasten vol met reguliere boeken voorstellen die eerst door de bibliothecaris van een slot ontdaan moeten worden? Dat deze bibliothecaris de lener vervolgens vergezelt bij elke keer dat het boek ter hand wordt genomen? Dat deze bibliothecaris het boek wegneemt wanneer er 'onoorbare' dingen (bijvoorbeeld het uitlenen aan een vriend, of het maken van een kopie) mee worden gedaan? Natuurlijk niet!

Dit is echter wel wat gebeurt wanneer een ebook, voorzien van DRM, wordt uitgeleend, zelfs wanneer je het koopt. En bibliotheken zouden hiertegen stelling moeten nemen. Het is niet onze taak een (financieel) probleem dat uitgevers hebben bij onze gebruikers neer te leggen. Het is niet onze taak te controleren of er een kopie is gemaakt en daartegen maatregelen te treffen. Wij hebben er namelijk niet voor gekozen dat kopieren in het digitale tijdperk door bepaalde partijen als een auteursrechtelijke inbreuk wordt beschouwd.

Het is onze taak in te staan voor vrije verspreiding van informatie en het garanderen van privacy van onze gebruikers. Deze neemt echt geen andere hoedanigheid aan wanneer er in plaats van een regulier boek een cd of een ebook wordt geleend. We zouden trots moeten zijn te kunnen zeggen dat wij ebooks onder deze voorwaarden daarom niet als uitleenmedium kunnen accepteren.

--
als inspiratie voor deze post fungeerde Doctorow's How to Destroy the Book.

Pirate Philosophy

Arthur Elsenaar richtte deze tweet aan mij, waarin hij linkt naar het artikel Pirate Philosopy (Version 1.0). Onderstaand de volledige tekst.

Pirate Philosophy

Openheid is te leren

Openheid is te leren, aldus Lawrence Lessig in een recente lezing bij TedX. En die lessen zijn volgens hem hard nodig voor de Amerikaanse Democraten die hierin volgens Lessig mijlenver achterlopen bij de Republikeinen. Wat openheid volgens Lessig inhoudt? Het respecteren van de waarden van vrijheid, de huidige samenleving, gelimiteerde regelgeving en respect voor de maker.

Waar ik in een eerdere blogpost Disney Corp aanhaalde als de tegenpool van deze waarden (dat doet Lessig trouwens ook) wordt geestelijk vader Walt door Lessig een remixer ordinaire genoemd. Hij zou zich waarschijnlijk omdraaien in zijn graf mocht hij weten van het huidige regime bij zijn onderneming. Zonder Buster Keaton's Steamboat Bill was Mickey's Steamboat Willy namelijk waarschijnlijk nooit uitgevaren.

Naast het voorbeeld van Disney, een terugkerend onderdeel in zijn lezingen, gaat Lessig ook in op de realiteit. Naast het verwijderen van een lezing op Youtube wrijft hij de Republikeinen nog eens fijntjes in dat het de regering Obama is die de drijvende kracht is achter de Acta-onderhandelingen.

Alice In Public Domain Land

Walt Disney was zich er deksels goed van bewust dat met werken uit het publieke domein prima geld verdiend kon worden. Succesvolle Disneyfilms als Sneeuwwitje en de Zeven Dwergen, Assepoester, Pinokkio, Alice in Wonderland en Jungle Book zijn allen gebaseerd op 19e eeuwse werken die binnen het publieke domein vielen. De verhalen hadden hun waarde al bewezen en het scheelde vanzelfsprekend heel wat advocaten om auteursrechten zeker te stellen.

De Disney Corporation deed vervolgens echter iets wat regelrecht indruiste tegen datzelfde publieke domein wat haar zoveel voordelen bracht. In 1998 werd namelijk de Copyright Term Extension Act (CTEA) aangenomen. Dit betekende dat het auteursrecht van een maker verlengd werd van 50 naar 75 jaar vanaf het moment van overlijden van die maker. Voor zogenaamd corporate authorship (een auteur schrijft iets in dienst van een bedrijf) verschoof de termijn van 75 naar 120 jaar na het maken van het werk. Omdat Disney de drijvende kracht achter deze verlenging was, werd de CTEA beter bekend als de Mickey Mouse Protection Act. In het kort kwam het erop neer dat Disney haar werken, ook degene die gebaseerd zijn op werken uit het publieke domein, vakkundig en op juridisch correcte wijze achter slot en grendel zette.

Van Lewis Carrol's Alice In Wonderland is onlangs weer een nieuwe film uitgekomen. Ditmaal geregiseerd door Tim Burton en geproduceerd door Disney Corp. Het oorspronkelijke boek bevindt zich al vele jaren in het publieke domein en is door veel filmmakers, waaronder Walt Disney in 1951, als inspiratie voor een nieuwe film gebruikt.

Techdirt stelt in het artikel Alice In Public Domainland; Just Because Something Is Free And Open Doesn't Mean You Can't Make Money Off Of It dat een minder stringent auteursrechtbeleid de creativiteit van makers bevordert. Daarnaast spreekt het voor zichzelf dat ook de toegankelijkheid tot het werk eenvoudiger is. Het artikel is grotendeels gebaseerd op het uitstekende How Balanced  Copyright Gives Us As Many Freaky Alice in Wonderlands as We Can Handle waarin auteur Michael Weinberg stelt welk voordeel het publieke domein in dit specifieke geval heeft:

"Even though they are strikingly different in almost every imaginable way, we can understand them to be related through that original story. Beyond that, they are stronger works because we understand them in the context of a shared cultural touchstone. They aren’t all just freaky movies about some girl and a rabbit. They are Alice in Wonderland stories. That changes how we watch them, think about them, and talk about them."

Met grote zekerheid kan echter gesteld worden dat de nieuwe Disney-versie pas in 2130 in het publieke domein opgenomen wordt. In het huis van Mickey Mouse wordt gratis leentjebuur spelen namelijk niet getolereerd, zelfs niet als keihard kan worden vastgesteld dat van originaliteit weinig sprake is.

ACTA for dummies

Internet Evolution heeft een artikel geplaatst waarin Cory Doctorow stap voor stap uiteenzet hoe ACTA (Anti-Counterfeiting Trade Agreement) tot stand is gekomen, waarheen het leidt en waarom het elke internetgebruiker treft. Een samenvatting daarvan, plus enkele ontwikkelingen die binnen Nederland spelen.


1. Wie?
Internationale copyrightverdragen werden altijd behandeld binnen het WIPO (World Intellectual Property Organization). Omdat deze organisatie gelieerd was aan de Verenigde Naties betekende dit dat bijeenkomsten openbaar waren. Naast vertegenwoordigers van de entertainmentindustrie, auteursrechtorganisaties en overheden konden hierdoor ook belangenverenigingen ten behoeve van privacy, internetrechten etc. hierbij als toehoorder danwel controleur aanwezig zijn. Nadat door kritische geluiden uit de laatste groep een voorgesteld verdrag sneuvelde besloot men de onderhandelingen achter gesloten deur te voeren.

2. Waarover?
In eerste instantie betreft ACTA het bestrijden van piraterij. Denk daarbij aan nagemaakte medicijnen, kleding of andere stoffelijke goederen. Gaandeweg het proces is het hieraan nauw verwante onderwerp copyright & het internet aan de orde gekomen. Critici stellen dat het oorspronkelijke uitgangspunt van ACTA door een lobby van de entertainmentindustrie gekaapt is.

3. Probleem?
Het begrip kopiëren betekent op het internet echter heel wat anders dan hetgeen in de auteurswet bedoeld wordt. Bijna elke handeling op het internet betreft namelijk het maken van een kopie. Dit zou betekenen dat alle vormen van informatie, uiteenlopend van kunst en cultuur tot sport, politiek en wetenschap tot het domein van copyrightwetgeving gaat behoren. Vanzelfsprekend staat dit de vrije verspreiding van kennis en informatie in de weg.

4. Regulering?
In tot op heden uitgelekte verslagen van de onderhandelingen wordt beschreven dat de ISP's (internet service providers) toezicht zouden moeten houden op het gedrag van hun klanten. Hierbij zou de zogenaamde three strikes-maatregel van toepassing moeten zijn: na het driemaal overtreden van de regels overtreden wordt de dader afgesloten van het internet. De consequenties hiervan zijn verstrekkend: wat als de vermeende overtreding op een school plaatsvindt? wat als de overtreding geen overtreding blijkt? En ongetwijfeld de meest discutabele: moeten bedrijven optreden als regulator?

 3. Stand van zaken?
Burgerrechtenorganisaties, leden van het Europees Parlement
en zelfs de Consumentenbond, hebben inmiddels aangegeven openheid te willen wat inzake ACTA besproken wordt. Als antwoord hierop volgt slechts de 'gerustelling' dat nationale afspraken op het gebied van auteursrechtovertreding niet met voeten getreden zullen worden. Gezien de verschillen per land op dit terrein lijkt dat een loze belofte. Inmiddels is ook duidelijk geworden dat binnen een verdrag gemaakte afspraken waarschijnlijk niet door een parlement teruggedraaid kunnen worden. In Nederland betekent dat bijvoorbeeld dat het al dan niet instemmen met een downloadverbod (Commissie Gerkens) door de afspraken binnen ACTA geen betekenis heeft. De Nederlandse parlementsleden lijken daarmee de dreigende consequenties van ACTA te onderschatten.

4. Hoe verder?
De eerstvolgende bespreking achter gesloten deuren vindt in april plaats in Nieuw-Zeeland. Hieraan lijkt weinig te veranderen. De recente afwijzing door het Europees Parlement van de Amerikaanse eis inzage te krijgen in Europese bankgegevens biedt gelukkig wat hoop. De vraag is echter hoe sterk de industriële lobby in Brussel al gevorderd is.

Public Domain Manifesto

Met dank aan een tweet van Edwin Mijnsbergen ontdekte ik dat er een Nederlandstalige versie van het Public Domain Manifesto beschikbaar is. Evenals Edwin neem ik de vrijheid die vertaling te plaatsen:

Het publieke domein, zoals gedefinieerd in het manifest, is het geheel van ons cultureel en intellectueel erfgoed waarop geen auteursrecht meer rust en dat daarom door iedereen zonder auteursrechtelijke restricties gebruikt mag worden. De publiek domein status van de overgrote meerderheid de werken uit ons verleden zorgt ervoor dat iedereen van de inspanningen van eerdere generaties kan profiteren. Het publiek domein vormt zo een vrij toegankelijke bron van kennis die bij kan dragen aan innovatie en economische vooruitgang.

Door de technologische ontwikkelingen in de afgelopen decennia zijn werken in het publieke domein voor steeds meer mensen direct toegankelijk geworden. Via online platforms als de Wikimedia Commons of het commons project van Flickr zijn digitale reproducties van werken in het publieke domein in steeds grotere aantallen voor iedereen beschikbaar.

Tegelijkertijd proberen sommige instellingen, die werken in het publieke domein beheren, om zelf de controle over digitale reproducties van werken te houden waarvan het auteursrecht afgelopen is. Zij doen dit door digitale reproducties niet publiekelijk beschikbaar te stellen of door zelf auteursrecht in de reproducties te claimen. Hiermee belemmeren zijn toegang tot ons cultureel en intellectueel erfgoed.

Met het publiek domein-manifest willen de ondertekenaars een aantal basisprincipes voor de omgang met publiek domein-werken opstellen. Het belangrijkste uitgangspunt hierbij is dat alles wat in analoge vorm in het publieke domein valt, ook in de digitale omgeving zonder restricties beschikbaar dient te zijn. Hiernaast bevat het publiek domein-manifest een aantal aanbevelingen om het publiek domein te versterken en zo maatschappelijke toegang tot cultuur en kennis te bevorderen. Het volledige manifest is beschikbaar op www.publicdomainmanifesto.org waar ook de mogelijkheid bestaat om het manifest te ondertekenen.

Ondertekenen van het manifest kan hier.

De vooruitziende blik van Illegal Art

Het in 2002 georganiseerde festival Illegal Art zou, gezien de recente ophef rondom de uitspraken van Bono en de ACTA-perikelen, probleemloos nogmaals gehouden kunnen worden.

"Loaded with gray areas, intellectual property law inevitably has a silencing effect, discouraging the creation of new works", luidt een van de stellingen van de organisatoren. Het tentoongestelde materiaal (audio, video en beeldend) bevond (en zonder twijfel bevindt) zich op de scheidslijn van wat auteursrechtelijk al dan niet toegestaan was.

Op de oorspronkelijke site is een groot deel van het audiogedeelte verwijderd, maar gelukkig hebben wij het Internet Archive achter de hand. Het toendertijd uitgebrachte album Stay Free's Illegal Art is onder de noemer Illegal Art Exhibition Collection in een meer uitgebreide vorm terug te vinden. En hierop vanzelfsprekend, speciaal voor Bono, ook Negativland's U2.

Larry Lessig on laws that choke creativity

In het licht van tegelijkertijd de recente uitspraken van Bono én de lezing van Cory Doctorow de wat mij betreft inmiddels tijdloze lezing van Lawrence Lessig: Laws that stroke creativity:

Bono's pleidooi voor strenger toezicht copyright is ongeloofwaardig

Het beheerste het afgelopen weekend een groot gedeelte van de blogosfeer: Bono roept in de New York Times op tot strenge maatregelen inzake de regulering van auteursrecht. Doel? Het beschermen van de Amerikaanse creatieve industrie. Bono schrijft:

A decade’s worth of music file-sharing and swiping has made clear that the people it hurts are the creators — in this case, the young, fledgling songwriters who can’t live off ticket and T-shirt sales like the least sympathetic among us — and the people this reverse Robin Hooding benefits are rich service providers, whose swollen profits perfectly mirror the lost receipts of the music business.

Het is allereerst een feit dat over het benadelen van de inkomsten van de entertainmentindustrie door bestandsuitwisseling de meningen nogal sterk uiteenlopen. Zo boekte Sony Music afgelopen jaar een winst van 146%.

Het is echter vooral schrijnend dat Bono en zijn band U2 begin jaren '90 de samplinggroep Negativland bijna aan de rand van de financiele afgrond brachten. Reden? Negativland maakte gebruik van 35 seconden aan samples van U2's "I Still Haven't Found What I'm Looking For" en hiermee waren de band en platenmaatschappij Island allerminst blij. Negativland werd aldus aangeklaagd en omdat de band de middelen niet had zichzelf te verdedigen werd er buiten de rechtszaak om een schikking getroffen: onder meer alle in omloop zijnde singles werden uit de handel genomen. Vandaag de dag zeggen advocaten dat Negativland, zou zij zich volgens plan hebben verdedigd met het fair use principe, de zaak waarschijnlijk zou hebben gewonnen.

Dat Bono nu opkomt voor de kleine artiesten is daarom niet meer dan ongeloofwaardig.

Cory Doctorow: How To Destroy The Book

Ik heb zelden een vuriger pleidooi gelezen voor de juiste inzet van copyright en de nadelen van DRM dan in Cory Doctorow's How To Destroy The Book. De bevlogenheid en liefde voor het boek, ook in digitale vorm, spat er werkelijk vanaf, zeker in tegenstelling tot de huidige DRM-systemen (je bezit geen ebook, maar je hebt het in licentie) en de voortdurende ACTA-farce. Laatstgenoemde ontwikkelingen worden door Doctorow tot op het bot ontleed en maken duidelijk dat het verschil met vrijheid van meningsuiting en onbeperkte toegang tot- en gebruik van informatie nauwelijks groter kan zijn.

"If you’re a librarian or an archivist, don’t buy the media that has the abusive license terms associated with it, and especially don’t buy media with DRM, and especially especially, don’t buy media with DRM that tracks your patrons’ reading habits. Librarians have fought for centuries for the intellectual freedom of their readers."

How To Destroy The Book

View more documents from Edwin Mijnsbergen.

ACTA Internet Chapter info

Met dank aan het artikel Isp's slaan alarm om mondiaal three-strikesplan op Webwereld:

ACTA Internet Chapter info

Dan Bull - Dear Mandy [an open letter to Lord Mandelson]

Een tweet van Don Tapscott (onder andere één van de auteurs van Wikinomics) bracht me bij onderstaand Youtube-filmpje waarin op overtuigende en humoristische wijze stelling wordt genomen tegen het Britse Digital Economy-wetsvoorstel van Peter Mandelson.



"I could take my mobile phone to the local library and utilise their free wireless to find the file I need. Then what are you going to try - to disconnect their ISP? You might as well just burn the books on rights to speech."

En dat Cory Doctorow in The Guardian ook uitermate kritisch over het wetsvoorstel is mag geen verrassing zijn.

Welke kansen biedt het downloadverbod de bibliotheekwereld?

Zoals onlangs geworden is streeft het kabinet naar een downloadverbod dat binnen drie jaar operabel is. Voorwaarde van het verbod is dat er voldoende legale alternatieven voorhanden moeten zijn waarvan de consument gebruik kan maken.

Ik geloof niet in het feit dat illegale bestandsuitwisseling ooit uitgebannen kan worden. Er zal altijd een harde kern blijven die zich weigert te conformeren aan (nieuw) beleid en technisch genoeg onderlegd is om in de krochten van het web door te gaan met filesharing.

Er zal denk ik echter een relatief grotere groep gebruikers zijn die deze moeite niet neemt en haar heil zoekt bij de legale alternatieven. Het is deze groep gebruikers die in eerste instantie voor de bibliotheek interessant is. Om aan de vraag te voldoen dient er echter wel een instrument voorhanden te zijn dat aan hun behoefte aan muziek voldoet.

Ik denk dat die behoefte voor een groot deel in het digitale domein gevonden moet worden. Ikzelf neem als voorbeeld de 3voor12 Luisterpaal van de VPRO. Bezoekers van de site kunnen hier volldige nieuw uitgekomen kwaliteitsalbums als stream beluisteren, maar niet downloaden of kopen. Wel kunnen gebruikers tags toevoegen en de albums een waardering toekennen.

3voor12 bedient slechts het popminnend publiek, maar bibliotheken hebben natuurlijk een oneindig brede doelgroep. Wanneer zij het Luisterpaalprincipe kunnen toepassen op nieuwe releases, maar daarnaast natuurlijk op bijzondere collecties, zal dit positieve effecten hebben: gebruikers maken gratis kennis met (nieuwe) muziek en bij voldoende belangstelling zal dit leiden tot fysieke uitleningen.

In het huidige principe van DigiLeen geloof ik zelf niet. Als muzikaal grootgebruiker wil ik niet gebonden zijn aan een luisterrestrictie van een aantal dagen. Het rippen van een cd mag dan officieel niet mogen, het is voor het merendeel van de gebruikers waarschijnlijk wel de voornaamste reden een album te lenen. Een gedoogbeleid lijkt me hier daarom op zijn plaats, al gooit het opheffen van de Thuiskopieheffing hier natuurlijk weer roet in het eten.

Een en ander vraagt in ieder geval om een proactieve houding van de bibliotheekwereld. De mogelijkheid ligt er om een serieuze speler te worden bij het aanbieden van digitale muziekcontent, maar dan dient er een volwassen project van gemaakt te worden dat beantwoordt aan de wensen van gebruikers en 100% van deze tijd is (wat mij betreft dus geen Digileen).

ps.

Het tegen betaling downloaden van een album uit een digitale bibliotheekcatalogus zou natuurlijk de kortste klap zijn, maar opent weer aan andere discussie. Moeten we wel of geen winkel zijn en kunnen we uberhaupt de concurrentie aan met de Bollen en iTunessen van deze wereld.

[Edit: Dit stuk verscheen eerder op Bibliotheek2.0]